Yapay Zeka ile Birlikte Düşünme Sempozyumu

2 Mayıs 2026 Cumartesi günü SEÇBİR, Öğretmen Ağı ve InCommon ortaklaşa düzenlediği "Yapay Zekâ ile Birlikte Düşünme: Öğretme-Öğrenme Kesişiminde Bilişsel Ortaklık" sempozyumunda Zemberek'ten Cansu Yalçıner panelist olarak yer aldı.

Suat Kardaş'ın moderatörlüğünü yaptığı "Sınıftaki Yeni 'Akıl': Yapay Zekâ ile Düşünme, Yaratıcılık ve Öğrenme" panelinde Doç. Dr. Şebnem Özdemir ve Prof. Dr. Selçuk Artut ile birlikte Zemberek'ten Cansu Yalçıner panelist olarak yer aldı. Panel, "Yapay zeka ile birlikte düşünmek mümkün mü, yoksa düşünmeyi yavaş yavaş devrediyor muyuz?" sorusu etrafında, hangi bilişsel becerilerin güçlendiğini ya da zayıfladığını, K-12 ve üniversite eğitiminde yapay zeka kullanımını, insan-yapay zeka işbirliğinin nasıl tasarlanması gerektiğini ve eğitimde etik ile kapsayıcılık meselelerini ele aldı.

Cansu’nun panel konuşmasında bahsettiği MIT'de geçtiğimiz yıl yayımlanan Your Brain On ChatGPT araştırması, bilişsel olarak antrenmanlı kullanıcılar için yapay zekanın derinleştirici bir araç olabildiğini, antrenmansız kullanım içinse "üstbilişsel tembellik" denilen bir sürecin kapısını araladığını gösteriyor. Bizler zihinsel temellerimizi yapay zekanın olmadığı zamanlarda attık, zorlanarak öğrendik. Peki çocuklar bugün üretken yapay zekayı eğitim hayatlarında nasıl kullanıyorlar?

Panelde değinilen bir başka boyut da yapay zekanın taşıdığı önyargılar oldu. İnsanlık tarihi belirli bir bakış açısının hakimiyetinde yazıldı. Doğal olarak yapay zekanın eğitildiği veriler de bu önyargıları taşıyor. Kullanıcı olarak bu çıktıları sorgulamadığımız anda yapay zeka mevcut önyargıları pekiştiriyor. Çocuğun, öğretmenin, kullanıcının asıl becerisi tam burada ortaya çıkıyor: Yapay zeka çıktısını eleştirel bir gözle yeniden değerlendirebilmek.

Çocukları korunması gereken bireyler olarak değil, güçlenmelerine destek olacağımız ve güvenli alanlar yaratacağımız özneler olarak görüyoruz. Sahada gördüğümüz şu: çocuklar dijital dünyada da, yapay zeka ile kurdukları ilişkide de kendi yollarını arıyor, kendi stratejilerini geliştiriyorlar. Mesele bu yolları görmezden gelmek ya da çocukları araçtan uzak tutmak değil; onların yanında, soru sormayı, sorgulamayı birlikte deneyimleyebileceğimiz alanlar açmak. Öğretmenin rolünü sadece çocuğu "korumak" olarak değil, yolu kolaylaştırmak ve güvenli kılmak olarak çerçevelemek gerekiyor.

Yapay zeka ile birlikte düşünmek mümkün, ama ancak yapay zeka önümüzde değil, yanımızda durduğunda.

Öğretmen Ağı Değişim Elçisi Okan Aksoy, sempozyumu "Bilişsel Ortaklığın Yeni Ufukları: Yapay Zeka ile Birlikte Düşünme Sempozyumu" başlıklı yazısında çok güzel kaleme aldı. Yazıya buradan ulaşabilirsiniz. Bu derinlikli yazısı için kendisine teşekkür ederiz.

Sınıftaki Yeni "Akıl": Yapay Zekâ ile Düşünme, Yaratıcılık ve Öğrenme Paneline Katıldık